ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਧਾਤ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

Which of the following metal is stored in kerosine oil

ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਸਤੂ 0 ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਨੂੰ 4 ਸੈਂ.ਮੀ. ਦੂਰੀ ਤਹਿ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅੰਤ ਫਿਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਨੂੰ 3 ਸੈਂ.ਮੀ. ਤਹਿ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਵਸਤੂ ਦੁਆਰਾ ਤਹਿ ਕੀਤਾ ਵਿਸਥਾਪਨ ਕਿੰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ?

If an object moves from 0 towards east & covers 4 cm and then it moves 3 cm towards north. What will be the displacement traversed by the object.

…………………. ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਲੇ ਭਾਗ ਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਛੇਕ (ਸਪਾਇਰੇਕਲ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

       …………………. has small openings (spiracles) on the sides of its body.

ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਸਹੀ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ?

1. a) ਕਲੋਰੋਫਿਲ :         ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ
2. b) ਅਮਰਵੇਲ :         ਪਰਜੀਵੀ
3. c) ਖੁੱਬਾਂ :         ਉੱਲੀ
4. d) ਕਾਈ :         ਪਰਪੋਸ਼ੀ

 Which of the following is not paired correctly

1. a) Chlorophyll :         Photosynthesis
2. b) Cuscuta :         Parasite
3. c) Mushroom :         Fungi
4. d) Algae :         Heterotrophs

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਸੰਸਲਿਸ਼ਤ ਪਦਾਰਥ ਨਹੀਂ ਹੈ?

Out of the following which one is not a synthetic material?

ਕੱਚੇ ਅੰਬ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਤੇਜਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

Which acid is present in Unripe mango?

132. ਉਸ ਅਧਾਤ ਦਾ ਨਾਂ ਦੱਸੋ ਜਿਹੜੀ ਪ੍ਰਤੀਜੈਵਿਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ?

Name a non-metal which is med for antibiotics:

123. ਓਜ਼ੋਨ ਪਰਤ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਦੇ ਕਿਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ?

In which part/layer of the atmosphere is the Ozone layer presentਟਰੋਪੋਸਫੀਅਰ( Troposphere)

ਵਿਸ਼ਾਣੂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਰੋਗ ……..ਹੈ।

Disease caused by virus is……………..

ਸਲਫਿਊਰਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਦਾ ਦਾ  ਰਸਾਇਣਿਕ ਸੂਤਰ  ਕੀ ਹੈ ?

Chemical formule of Sulphuric acid is:

ਇੱਕ ਬਿਜਲਈ ਸਰਕਟ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲਈ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਾਧਾਰਣ ਯੰਤਰ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?

Which is the simple device used to start or stop electric current in an electric circuit

ਇੱਕ ਗਰਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਠੰਡੀ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਖਲਾਅ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਗਰਮ ਵਸਤੂ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਘਟੇਗਾ?

A hot and a cold body are kept in vaccum separated from each other. Which of the following causes decrease in temperature of the hot body?

ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ-

In sun, hydrogen is Converted to-

ਕਰੰਟ ਦੀ S.I. ਇਕਾਈ ਕੀ ਹੈ?   (What is S.I. Unit of Current?)

ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਲੱਕੜ ਦਾ ਬਕਸਾ ਜਦੋਂ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲੋਂ ਧਕੇਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਕਾਰਨ ਰਗੜ ਬਲ ਬਕਸੇ ਉੱਤੇ ਕਿਧਰ ਲੱਗੇਗਾ।

A big wooden box is being pushed on the ground from east to west direction. The force of friction due to ground will act on this box towards.

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੇ ਘੋਲ ਵਿੱਚੋਂ ਬਿਜਲੀ ਨਹੀਂ ਲੰਘ ਸਕਦੀ ਹੈ?

Which of the following does not conduct electricity?

ਕਿਹੜਾ ਤਾਰਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹੈ।

Which star is nearest to Earth?

ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਖਾਦ ਦੇਣ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ?

Which fertilizer farmers do not require to add to the soil for leguminous crops?

ਅਬਾਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਜੋ ਅੰਤਰ ਪ੍ਰਜਨਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

A group of the population that are capable of interbreeding is known as

ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਢੰਗ (ਤਰੀਕਿਆਂ) ਦੀ ਚੋਣ ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

Select the methods  of irrigation which can be employed on uneven land

(i) ਘਿਰਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ(Moat )(ii) ਛਿੜਕਾਅ(Sprinkler)

(iii) ਚੇਨ ਪਪ(Chain pump)   (iv) ਡ੍ਰਿਪ ਸਿਸਟਮ(Drip irrigation)

ਸੀਸਾ ਯੁਕਤ ਪੈਟ੍ਰੋਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਰੀਰ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਅੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

Petroleum with lead affect which system of human body.

ਯੰਤਰ ਦਾ ਨਾਂ ਦੱਸੋ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇਕ ਲੰਬੀ ਧਾਤ ਛੜ ਲਗਾ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।

Name the device which is used to protect the buildings. It is in the form of long metallic rod.

ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਕ ਗੈਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਿਹੜੀ ਗੈਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਯੂਰੀਆ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?

Which gas obtained from natural gas is used in the preparation of urea fertilizer?

ਕੋਹਰੇ ਅਤੇ ਧੂੰਏ ਕਾਰਣ ਕਿਹੜੇ ਰੰਗ ਦਾ ਖਿਡਾਊ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Which colour is most scattered due to fog & smoke?

ਦਬਾਅ ਦੀ ਮਿਆਰੀ ਇਕਾਈ ਕੀ ਹੈ?

S.I. unit of pressure is

ਕਿੰਨੇ ਡੈਸੀਬਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਰੋਲਾ ਸ਼ਰੀਰ r /H^ dagger ਕੰਨ ਲਈ ਦੁਖਦਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

What is the maximum value of sound (in decibels) after which the human body cannot           bear the sound/ it is harmful for the ears?

145 ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ‘ਮਾਦਾ’ ਦਾ ਜਣਾਨ   ਅੰਗ   ਹੈ ।

Which of the following is a female reproductive organ?

138. ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਸਲ ਦੀ ਵਾਢੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੇ – ਕਿਹੜੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵਾਢੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹਨ ?

The period of crop harvesting is celebrated. with joy and happiness in all parts of India. Which among the following groups of festival is amociated with harvest season.

ਵਿਸ਼ਾਣੂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਰੋਗ ……..ਹੈ।

Disease caused by virus is……………..

ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ੀ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਯੰਤਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?

Which device is used to protect buildings from lightning?

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਗਲਤ ਹੈ ?

Which of the following statements is false:

ਹੇਠਲਿਖਿਆਂਵਿਚੋਂਕਿਹੜਾਪਦਾਰਥਪੈਰਸਾਇਣਤੋਂਤਿਆਰਨਹੀਂਕੀਤਾਗਿਆ।

Which of the following substance is not prepared from Petrochemical.

ਧਾਤਾਂ ਸੋਡੀਅਮਹਾਈਡ੍ਰੋਕਸਾਈਡ ਨਾਲ ਕਿਰਿਆ ਕਰਕੇ ਕਿਹੜੀ ਗੈਸ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ –

Metals react with Sodium hydroxide to produce gas

ਜਦੋਂ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉੱਤਲ ਲੈਜ ਦੇ f  ਅਤੇ 2f  ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਕਿੱਥੇ ਬਣਦਾ ਹੈ-

When the object is placed between f and 2f of a convex lens, the image formed is-

ਕੋਲੇ ਦੇ ਭੋਜਨ ਦੁਆਰਾ ਕਿਹੜੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਉਪਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ |

Which of the following product is not produced by destructive distillation of coal

ਜੇਕਰ ਮਿੱਟੀ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਉਪਚਾਰ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕਿਸ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?

For the treatment of acidic soil which substance or chemical is used?

ਮਨੁੱਖੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਰਾਡ ਅਤੇ ਕੋਨ ਸੈੱਲ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਕਥਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਸਹੀ ਹੈ?

Which one of the following statement is correct regarding rods and cone cell in the human eye.

ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਣਨ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਕ੍ਰਮ ਕੀ ਹੈ ?

In human beings, the correct sequence of events during reproduction:

ਅੱਗ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ?

Which of the following should be done to control fire ?

ਕ੍ਰੋਮੀਅਮ ਦੀ ਪਰਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ, ਨਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਟੱਬ, ਰਸੋਈ ਗੈਸ ਆਦਿ ‘ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂ ?

Chromium plating is done on many objects such as car parts, bath taps, kitchen gas stove etc. why?

……………….. ਸਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵੰਸ਼ਿਕ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਇਕਾਈ ਹੈ।

…………………. is a unit of inheritance in living organisms

.

ਸਲਫਰਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ?

What is nature of sulphur-dioxide gas.

ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਤੱਤ ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?

Which of the element is necessary for the formation of Haemoglobin

ਚੁੰਬਕ ਦੇ ਜਿਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਆਕਰਸ਼ਣ ਸ਼ਕਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Maximum attraction in a magnet is present at

ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਪੱਕਣ ਤੇ ……………… ਵਿੱਚਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

The Ripened ovary in plants forms the

ਜਦੋਂ ਵਸਤੂ f ਅਤੇ 2f ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉੱਤਲ ਲੈਨਜ਼ ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ?

What is the nature of an image formed by a convex lens when an object is placed       between ‘f’ and ‘2f’?

132. ਉਸ ਅਧਾਤ ਦਾ ਨਾਂ ਦੱਸੋ ਜਿਹੜੀ ਪ੍ਰਤੀਜੈਵਿਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ?

Name a non-metal which is med for antibiotics:

124 If cloths of equal measurements of cotton, nylon, silk and wool are soaked in a beaker filled with water. After few minutes, were taken out of the beaker and weighed, which of the following is correct order of their final weights?

ਜੇਕਰ ਬਰਾਬਰ ਮਾਪ ਦੇ ਸੂਤੀ, ਨਾਈਲੋਨ, ਰੇਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਉੱਨੀ ਕੱਪੜੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭਰੇ ਬੀਕਰ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਬੀਕਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਕ੍ਰਮ ਸਹੀ ਹੋਵੇਗਾ ?

ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੋਖਣ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਅੰਗ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Absorption of water in human body takes place in………………..

ਤੇਜਾਬ ਉਦੋਂ ਬਣਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ:

Acids are made when:

ਕਿਸੇ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਤੱਤ  ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਇਕਾਈ ਕੀ ਹੈ ?

The smallest unit of an element   matter is:

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਹੀ ਹੈ।

Which of the following is not responsible for causing Global warming?

ਹੇਠਲਿਖਿਆਂਵਿਚੋਂਕਿਹੜਾਪਦਾਰਥਪੈਰਸਾਇਣਤੋਂਤਿਆਰਨਹੀਂਕੀਤਾਗਿਆ।

Which of the following substance is not prepared from Petrochemical.

ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਚਮਚ ਨੂੰ ਆਈਸਕ੍ਰੀਮ ਦੇ ਪਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਦੂਜਾ ਸਿਰਾ-

A Wooden spoon is dipped in a cup of ice cream, itsother end-

ਖੁੰਬਾਂ ਸੂਖਮਜੀਵਾਂ ਦੀ ਕਿਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ|

Mushrooms belongs to which class of microorganisms

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਪਰਾਵਰਤਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਪੱਧਰੇ ਤਲ ਤੋਂ ਹੁਣਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ |

The reflection of light from a smooth surface is called ‒‒‒‒‒‒‒‒‒‒‒‒‒

ਤੁਸੀਂ ਕੱਚ ਦੀ ਗੋਲੀ ਨੂੰ ਸੀਮੇਂਟ ਵਾਲੇ ਫਰਸ਼, ਸੰਗਮਰਮਰ, ਪਾਣੀ, ਤੌਲੀਏ ਅਤੇ ਬਰਫ ਉੱਪਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋ।ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਤਹ ਤੇ ਲਗ ਰਹੇ ਰਗੜ ਬਲ ਨੂੰ ਵੱਧਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕਰੋ।

You move a stone of glass on a cemented floor, marble floor, water towel and on ice. The force of fricition acting on the different surfaces in increasing order will be.

ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਣਨ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਕ੍ਰਮ ਕੀ ਹੈ ?

In human beings, the correct sequence of events during reproduction:

ਸੀਮਾ ਅਤੇ ਸੋਨੀਆ ਪਾਣੀ ਨੂੰਬੀਕਰ ਵਿਚ ਗਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੀਮਾ ਨੇ ਬੀਕਰ ਨੂੰ ਮੋਮਬੱਤੀ ਦੀ ਲਾਟ ਦੇ ਪੀਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਕੀਤਾ। ਕਿਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਗਰਮ ਹੋਵੇਗਾ ?

Seema and Sonia were conducting an experiment heating water in a beaker. Seema heated the beaker in a yellow part of the candle flame and Sonia in the outermost part. Whose water will take less time to heat up?

ਸੰਬੋਧਨ (A) : ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਸੋਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਾਰਨ (R) : ਵਪਾਰਕ ਮੋਹਤਤਾ ਦੇ ਕਾਰਣ, ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਸੋਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Reference (A): Petroleum is called Black gold.

Reason (R) Due to its commercial importance, Petroleum is called black gold.